اخبار
1399/05/11 10:24

تجاوز به کانونهای تغذیه آبخوان ،کیفیت آب را کاهش می‌دهد

تجاوز به کانونهای تغذیه آبخوان ،کیفیت آب را کاهش می‌دهد
تجاوز به کانونهای تغذیه آبخوان در این منطقه کیفیت شیمیایی آبهای سفره‌های زیرزمینی را کاهش می‌دهد .

به گزارش پایگاه خبری  مودگان-هادی معماریان  اگر به توسعه با عینک پایداری نگاه کنیم نباید به کانون‌های تغذیه آبخوان کاشمر در مناطق شمالی و شمال شرقی دشت این شهرستان تجاوز کنیم .

وی توسعه پایدار را تلفیق اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای حداکثرسازی رفاه انسان بدون آسیب به حقوق نسل‌های آینده تعریف و بیان کرد : توسعه شهری و صنعتی بدون در نظر گرفتن مبانی محیط زیستی، پایدار و ماندگار نیست .

رییس مرکز آموزش عالی کاشمر، آبخوان این منطقه را مهمترین منبع تأمین آب در منطقه و کلید توسعه پایدار آن توصیف و بیان کرد: سالانه ۱۳۴ میلیون مترمکعب آب از  ۵۰۷ حلقه چاه این دشت برداشت می‌شود .

معماریان افزود: این وضعیت در حالی است که مخزن آبخوان این خطه سالانه با ۳۶ میلیون متر مکعب کسری مواجه است

وی ادامه داد: حوضه آبخیز کاشمر به لحاظ ژئومورفولوژی یا زمین ریخت شناسی دارای سه واحد اصلی کوهستان، دشت و پلایا (چاله) است .

پژوهشگر امور آب و توسعه پایدار در مرکز آموزش عالی کاشمر گفت: واحد کوهستان عمده رواناب سطحی و زیرسطحی حوضه را تأمین‌ کرده است که پس از طی مسیر طولانی وارد دشت می شود

معماریان افزود: درشت‌دانه‌ترین بخش آبخوان کاشمر در بخش شمالی و شمال شرقی این دشت واقع شده است که نقش اسفنج گونه‌ای در جذب رواناب و هدایت آن به‌سمت سفره های آب زیرزمینی دارد و حفظ پایداری کمی و کیفی آبخوان در دشت کاشمر نیازمند حفظ پایداری تغذیه و بستر نفوذ در این مناطق درشت‌دانه و نفوذپذیر است .

وی اضافه کرد: دشت کاشمر دارای ۵۳۲ کیلومتر آبراهه است که ازجمله رودخانه‌های اصلی آن می‌توان به رودخانه‌های ششطراز، کالشور، قوژد، خوشاب، چنارسوخته، عسگیر، تنگل سنگ نو و تنگل راست اشاره کرد و راستای عمومی رودخانه‌های دشت کاشمر شمال شرقی- جنوب غربی است .

رییس مرکز آموزش ‌عالی‌کاشمر گفت: بر اساس مطالعات انجام شده در ۱۳۹ شیب، سطح ایستابی در دشت کاشمر جهت شرقی - غربی دارد و با توجه به وضعیت توپوگرافی و شبکه آبراهه‌های دشت، این نکته مهم است که تغذیه آبخوان کاشمر از سمت شرق و متأثر از آبراهه‌های خروجی از ارتفاعات ناحیه شمالی دشت است .

معماریان افزود: تاکنون طرح‌های مختلف تغذیه آبخوان در این منطقه اجرا شده است و از آن جمله می‌توان به سد بهاریه، سد وحدت، پروژه آبخوانداری کاشمر، بند تغذیه‌ای جهاد سازندگی، طرح تغذیه مصنوعی عسگیر و پروژه تغذیه مصنوعی سیدمرتضی اشاره کرد .

وی با بیان این که این پروژه‌ها تماماً در پایین‌دست ارتفاعات ناحیه شمال شرق و شمالی دشت قرار دارند ادامه داد: وجود آبرفت درشت‌دانه و رودخانه‌های سیلابی و آبدار در ناحیه شمال شرق و دامنه جنوبی ارتفاعات سیدمرتضی شرایطی را فراهم کرده  که کانون اصلی تغذیه آبخوان دشت کاشمر در این نقطه باشد .

این محقق آب و توسعه پایدار در مرکز آموزش‌ عالی‌کاشمر گفت: تمرکز پروژه‌های تغذیه مصنوعی در این منطقه و روند تغییرات سطح ایستابی در چاه‌های پیزومتری مؤید این نکته است که این ناحیه اصلی‌ترین منطقه تغذیه آبخوان است اما متأسفانه تا کنون در طرح‌های توسعه صنعتی، کشاورزی، دامداری و مسکونی به این نکته توجه کافی نشده است به طوری که عمده توسعه صنعتی و دامداری در حاشیه جاده کاشمر به شادمهر اتفاق افتاده و شهرک صنعتی کاشمر و طرح توسعه آن نیز در همین منطقه قرار دارد .

معماریان افزود: چندین واحد مرغداری بزرگ صنعتی نیز در این منطقه احداث شده  و روند افزایشی ایجاد واحدهای صنعتی و دامداری همچنان در منطقه مشاهده می‌شود که از بین رفتن بستر نفوذپذیر در این منطقه و تبدیل آن به سطوح عایق نفوذناپذیر به‌واسطه ساختمان‌سازی و جاده‌کشی، مسلماً بر میزان تغذیه آبخوان تأثیر خواهد گذاشت .

وی ادامه داد: توسعه این مراکز در بسیاری موارد به حریم رودخانه‌ها نیز سرایت کرده و تغییرات مورفولوژیکی و هیدرولیکی در شبکه آبراهه‌ها ایجاد کرده است و پساب و فاضلاب واحدهای صنعتی و دامی نیز با توجه به نفوذپذیری آبخوان در این ناحیه، از طریق چاه‌های جذبی کیفیت شیمیایی آب در سفره آب زیرزمینی را کاهش می‌دهد .

او اضافه کرد: متأسفانه در جانمایی شهرک صنعتی کاشمر که تنها از مزیت راه دسترسی برخوردار بوده است به وضعیت عمومی آبخوان و اراضی آبرفتی تغذیه‌کننده آن در این ناحیه توجهی ‌نشده است و در ناحیه جنوبی دشت در محدوده پایین‌دست روستای فدافن و عارف‌آباد اراضی بایر غیرقابل‌ استفاده در کشاورزی وجوددارد که قابلیت توسعه صنعتی و دامداری‌های مدرن را دارد .

۲۴۴ حلقه چاه عمیق و نیمه‌عمیق و ۲۲۰ رشته قنات، ۱۸۸ دهنه چشمه و ۳۲ رودخانه فصلی در شهرستان کاشمر دارد که بیش از ۸۶ میلیون متر مکعب آب را استحصال می کند و در راستای مصرف کشاورزی از آنها استفاده می‌شود .

 خبرنگار:نسترن رویتوند


نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
متن :
تصویر :

برچسب ها :